Parafia pw. św. Jana Ap. i Ew.

fot. https://archibial.pl/

Podstawowe informacje o parafii

Adres parafii:
ul. Kościelna 3
Knyszyn19-120

telefon: 85-716-70-15e-mail: knyszyn@archibial.plweb: www.knyszyn.archibial.pl

Diecezja: Archidiecezja białostocka

Dekanat: Knyszyn

Msze święte

Niedziele:
07:30 09:00 11:00 13:00* 13:00* 18:00

Dni powszednie:
06:30 07:00 18:00*

Knyszyn – więcej informacji o parafii

Kaplice na terenie parafii:

miejscowości: Knyszyn, Chraboły 6 km, Czechowizna 3 km, Grądy 5 km, Knyszyn Zamek 2 km, Nowiny Kasjerskie 12 km, Nowiny Zdroje 13 km, Poniklica 4 km, Zofiówka 7 km.Rys historyczny:Fundatorem pierwszego kościoła parafialnego w Knyszynie był wojewoda wileński i kanclerz Wielkiego Księstwa Litewskiego, Mikołaj Mikołajewicz Radziwiłł. Dnia 5 lipca 1520 r. w Goniądzu wydał dokument, mocą którego uposażył kościół parafialny pw. Narodzenia NMP oraz świętych Jana Ewangelisty, Andrzeja i Apolonii. Na fundusz składało się sześć łanów w Knyszynie i tyle samo we wsi Długołęka. Mieszkańcy parafii mieli oddawać dziesięcinę wytyczną, a także po cztery grosze od posiadanego łanu, a pleban uzyskał prawo do korzystania z królewskich młynów oraz budowy własnej karczmy.Pierwsza, drewniana świątynia, która stanęła zapewne niedługo po fundacji, zlokalizowana była we wsi Knyszyn. Dopiero w latach 1537-1538 miejscowość została rozmierzona na włóki i przekształcona w miasto, które w 1568 r. król Zygmunt II August lokował na prawie magdeburskim. W konsekwencji kościół radziwiłłowski znalazł się w centrum rynku miejskiego, podczas gdy uposażenie plebańskie wymierzono na nowo przy ul. Kościelnej. W świątyni ulokowano sarkofag z sercem Zygmunta Augusta, zmarłego w Knyszynie w 1572 r. Około 1623 r. ponad stuletnią świątynię rozebrano, a w jej miejsce rozpoczęto budowę kolejnej, prawdopodobnie nigdy nie ukończonej. W XVIII w. upamiętniały ją dwa drewniane krzyże oraz stojący sarkofag królewski.W XVI w. w Knyszynie istniały równolegle jeszcze dwa kościoły. Pierwszy, pw. św. Marka (jedynie w 1633 r. określony jako św. Leonarda), wzmiankowany był już w 1564 r. i stał niegdyś w miejscu dzisiejszego cmentarza. Kolejną świątynię pod tytułem Wszystkich Świętych zbudował między 1579 a 1601 r. starosta knyszyński, Jan Zamoyski. Początkowo miała służyć szpitalowi knyszyńskiemu, dzisiaj pełni funkcję parafialną. 21 marca 1601 r. murowany kościół konsekrował biskup wileński Benedykt Wojna. Już w 1633 r. pisano, że jego sklepienie jest popękane i grozi zawaleniem. Mimo to przetrwał aż do 1710 r., kiedy wnętrze budynku strawił pożar. Kościół odbudowano dopiero w 1722 r. z polecenia biskupa Macieja Ancuty. Świątynia przeszła generalny remont w latach 20. XIX w. Wówczas prezbiterium powiększono o absydę, wymieniono pokrycie dachu, a we wnętrzu wykonano nowy strop i podłogę. W tym czasie do kościoła przeniesiono z rynku sarkofag ze szczątkami Zygmunta Augusta. W 1859 r. w sąsiedztwie kościoła wzniesiono murowaną dzwonnicę. W końcu XIX w. postanowiono powiększyć świątynię. Z inicjatywy proboszcza, ks. Krzysztofa Aborowicza, w latach 1899-1902 dokonano rozbudowy w oparciu o projekt inż. arch. Wacława Chrościckiego z Grodna. Podczas prac kościół przedłużono o jedno przęsło, a w nowej fasadzie w stylu neoromańskim wzniesiono wieżę. Wewnątrz wykonano ozdobny, drewniany strop i zbudowano chór muzyczny.W 1906 r. biskup Edward Ropp uczynił dotychczasową filię knyszyńską w Krypnie samodzielną parafią, wskutek czego terytorium parafii w Knyszynie zmniejszyło się o połowę. Miasto ucierpiało podczas obu wojen światowych, druga z nich zniszczyła prawie 80% zabudowy miejskiej. W 1944 r. po ostrzale artyleryjskim kościół parafialny został uszkodzony, a wieża zawaliła się. Świątynię szybko odbudowano ze zniszczeń. W 1966 r. została wpisana do rejestru zabytków województwa białostockiego.Kolejni proboszczowie podejmowali szereg prac remontowych i restauratorskich przy parafialnej świątyni i gospodarstwie plebańskim. Ksiądz proboszcz Alfred Ignatowicz (1984-2004) podczas swej posługi m.in. osuszył ściany, odrestaurował strop i położył nową posadzkę. Wyremontował także knyszyńską plebanię. W 2008 r. w jednej z kościelnych krypt miały miejsce badania archeologiczne, których celem było m.in. odnalezienie sarkofagu z sercem Zygmunta Augusta. Obecnie w parafii podejmowane są dalsze prace konserwatorskie, przygotowujące ją do obchodów jubileuszu 500-lecia istnienia w 2020 r.

Rekomendowane artykuły